Wypadanie włosów w menopauzie – jakie badania warto wykonac? Trycholog i Dietetyk wyjaśnia
Wypadanie włosów to jeden z najczęstszych problemów, z jakim kobiety trafiają do trychologa – szczególnie po 45. roku życia. I choć często słyszymy, że to „wina hormonów”, prawda jest bardziej złożona. Włosy to biologiczny „luksus” – organizm odcina ich odżywianie jako pierwszych, kiedy brakuje mu zasobów lub coś działa nieprawidłowo.
Dlatego skuteczne leczenie wypadania włosów nie zaczyna się od wcierki, tylko od diagnostyki. Poniżej znajdziesz kompleksowy przegląd badań, które pomogą zrozumieć, co dzieje się w Twoim organizmie – i co można z tym zrobić.
Morfologia krwi + ferrytyna, transferyna, żelazo
-
Morfologia krwi: podstawowe badanie oceniające liczbę i jakość krwinek. Przy wypadaniu włosów szczególnie interesuje nas poziom hemoglobiny, erytrocytów i hematokrytu. Niskie wartości mogą świadczyć o anemii, co ogranicza dotlenienie mieszków włosowych.
-
Ferrytyna: białko magazynujące żelazo. Jej poziom powinien wynosić >70 ng/ml, by wspierać prawidłowy wzrost włosa. Niższe wartości często występują przy łysieniu telogenowym.
-
Transferyna i żelazo: pozwalają ocenić, czy żelazo jest skutecznie transportowane i dostępne dla organizmu. Niska ferrytyna przy normalnym żelazie wskazuje na brak zapasów.
Kiedy badać: rano, na czczo. Przed badaniem nie suplementuj żelaza (min. 48h przerwy).
Witamina B12, cynk, miedź, sód, potas, wapń, magnez
-
Witamina B12: niezbędna do tworzenia krwinek i prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego. Jej niedobór powoduje niedokrwistość megaloblastyczną, mrowienie kończyn, mgłę mózgową i zaburzenia wzrostu włosa. Norma: >250 pg/ml.
-
Cynk: bierze udział w podziałach komórkowych, gojeniu i syntezie keratyny. Niedobór prowadzi do łamliwości włosów, łuszczenia się skóry, a nawet łysienia plackowatego. Norma: 70–120 µg/dl.
-
Miedź: wpływa na pigmentację i elastyczność włosa (uczestniczy w syntezie melaniny i kolagenu). Nadmiar cynku może obniżać poziom miedzi. Norma: 70–140 µg/dl.
-
Sód i potas: kluczowe dla gospodarki wodno-elektrolitowej, wpływają na przewodnictwo nerwowe i mikrokrążenie w skórze głowy. Zaburzenia równowagi objawiają się m.in. osłabieniem, nerwowością i wypadaniem włosów.
-
Wapń i magnez: kontrolują skurcze mięśni, stres, przewodnictwo nerwowe i równowagę hormonalną. Magnez wspiera detoksykację i syntezę białek.
Kiedy badać: najlepiej rano, na czczo, unikać suplementów dzień wcześniej.
Próby wątrobowe: ALAT, ASPAT, bilirubina, GGTP
-
ALAT (ALT) i ASPAT (AST): enzymy wątrobowe. Ich podwyższenie może świadczyć o uszkodzeniu komórek wątroby – co wpływa na metabolizm hormonów i detoksykację.
-
Bilirubina: jej wzrost może wskazywać na problemy z metabolizmem hemu lub dróg żółciowych – objawia się m.in. zmęczeniem, świądem, ziemistą cerą.
-
GGTP: wrażliwy marker cholestazy – szczególnie przy stosowaniu leków lub suplementów przeciążających wątrobę.
Związek z włosami: zaburzony metabolizm wątrobowy = gorsze przetwarzanie hormonów i toksyn → stres oksydacyjny dla mieszków włosowych.
Panel tarczycowy: TSH, FT3, FT4, anty-TPO, anty-TG, TRAb
-
TSH: hormon przysadkowy regulujący pracę tarczycy. Norma 0,27–4,2 µIU/ml. Ale! TSH może być w normie przy niedoborze FT3 i FT4.
-
FT3, FT4: wolne frakcje hormonów – kluczowe dla tempa metabolizmu, regeneracji skóry i włosów.
-
Anty-TPO i anty-TG: przeciwciała przeciwtarczycowe. Ich obecność świadczy o chorobie Hashimoto – często ukrytej przy „ładnych wynikach TSH”.
-
TRAb: przeciwciała stymulujące receptory TSH – diagnostyczne w nadczynności (np. Graves-Basedow).
Wskazówki: badać na czczo, najlepiej rano. Hashimoto i subkliniczna niedoczynność to jedne z najczęstszych przyczyn przewlekłego wypadania włosów u kobiet.
Witamina D3 (25OH-D)
-
25-hydroksywitamina D: marker poziomu D3 w organizmie. Reguluje odporność, stan zapalny, metabolizm i cykl życia włosa.
-
Optymalny poziom: 40–60 ng/ml. Poniżej 30 – wskazuje na niedobór.
Związek z włosami: niedobór D3 powoduje zaburzenia różnicowania keratynocytów i stanu zapalnego mieszków – typowe dla łysienia telogenowego i androgenowego.
Hormony płciowe i nadnerczowe
-
FSH, LH: wysokie poziomy potwierdzają menopauzę. Norma po menopauzie: FSH > 30 IU/l.
-
Estrogeny (E2): ich spadek osłabia mikrokrążenie i wpływa na spłycenie fazy anagenu włosa.
-
Progesteron: równoważy działanie estrogenów. Jego niedobór nasila efekt „dominacji estrogenowej”.
-
Testosteron (wolny i całkowity): ocena androgenizacji. Wolny testosteron ma większe znaczenie przy podejrzeniu łysienia androgenowego.
-
DHEA-S, androstendion: prekursory androgenów – mogą być podwyższone nawet przy normalnym testosteronie.
-
17OH-progesteron: podwyższony przy wrodzonym przeroście nadnerczy, może zwiększać produkcję androgenów.
-
Prolaktyna: jej nadmiar zaburza cykl owulacyjny i wpływa na metabolizm estrogenów.
-
Kortyzol: przewlekły stres = przewlekły wzrost kortyzolu = przewlekłe wypadanie włosów.
Kiedy badać: najlepiej między 2. a 5. dniem cyklu, rano, na czczo. Kortyzol: godz. 8:00.
Glukoza, insulina, krzywa cukrowa i/lub insulinowa
-
Glukoza na czczo: wynik w normie nie wyklucza zaburzeń tolerancji glukozy. Norma: 70–99 mg/dl.
-
Insulina na czczo: podwyższona przy insulinooporności. Norma: 2–10 µIU/ml.
-
Krzywa cukrowa i insulinowa: badania dynamiczne – wykrywają zaburzenia niewidoczne w „pojedynczych” wynikach. Kluczowe przy objawach jak senność po posiłku, napady głodu, mgła mózgowa.
Związek z włosami: zaburzona gospodarka węglowodanowa wpływa na androgeny i stan zapalny → łysienie androgenowe, telogenowe.
Nerki: badanie ogólne moczu, kreatynina, mocznik, GFR
-
Badanie moczu: ocenia stan dróg moczowych, obecność białka, glukozy, leukocytów.
-
Kreatynina i mocznik: marker przesączania i funkcji nerek. Norma kreatyniny: 0,5–1,1 mg/dl.
-
GFR: wskaźnik filtracji – norma >90 ml/min/1,73 m2.
-
Profil steroidowy (dobowa zbiórka): ocena metabolitów steroidowych, pomocne przy podejrzeniu nadmiernej produkcji androgenów przez nadnercza.
Związek z włosami: niewydolność nerek = zaburzenia elektrolitowe + gromadzenie toksyn → osłabienie skóry głowy, zatrzymanie anagenu.
ASO (antystreptolizyna O)
-
Wysokie ASO może świadczyć o przebytej infekcji paciorkowcowej (angina, zatoki, przewlekłe zapalenia).
-
Przewlekłe stany zapalne pobudzają układ odpornościowy, co może prowadzić do autoagresji, w tym przeciwko mieszkom włosowym.
Wskazanie: nawracające infekcje, zmęczenie, bóle stawów, niewyjaśnione stany zapalne.
Twój Specjalista Trycholog
Renata Modzelewska
✅ Gotowa lista badań do skopiowania:
– Morfologia krwi
– Ferrytyna, transferyna, żelazo
– Witamina B12
– Cynk, miedź
– Sód, potas, wapń, magnez
– Próby wątrobowe: ALAT, ASPAT, bilirubina, GGTP
– TSH, FT3, FT4, anty-TPO, anty-TG, TRAb
– Witamina D3 (25OH-D)
– FSH, LH, estrogen, progesteron
– Testosteron (wolny i całkowity), DHEA-S, androstendion
– 17OH-progesteron, prolaktyna, kortyzol
– Glukoza, insulina, krzywa cukrowa i/lub insulinowa
– Kreatynina, mocznik, GFR, badanie ogólne moczu
– Profil steroidowy (dobowa zbiórka moczu, jeśli wskazane)
– ASO (jeśli podejrzenie przewlekłej infekcji)